296

Dünyadaki bütün büyük işler nevrotikler tarafından yapılmıştır. Dinlerimiz kuran ve şaheserlerimizi yaratan onlardır. – Marcel Proust

Beni Siz Delirttiniz – Metis Ajanda 2015

245

Onların inandığı gibi inanmıyorum, onların yaşadığı gibi yaşamıyorum, onların sevdiği gibi sevmiyorum.. Onların öldüğü gibi öleceğim.

Ateşler – Marguerite Yourcenar

228

Çok fazla din olabilir ve var da, dindarlık ise tek bir şeydir; farklı dinlerdeki insanlar arasında ortak bir şey. – Luka Makdonald

Beyaz Zambaklar Ülkesinde – Grigory Petrov

225

Papazlar kilise memurları değildir. Sizin göreviniz sadece dini fitnelerin doğru uygulanmasını sağlamak değildir. Halka ölü sözlerle, sizin sıkıcı, berbat papaz dilinizle konuşmayın. Halk gönülden ağır yaralıdır. İnsanın insanlarla, dünyayla, tarladaki her otla bağlılık duygusu olmalı. Eğer böyle bir bağ yoksa ne devlet, ne toplum, ne aile ve hatta insan bile var olamaz. Gönüllerde Tanrı olmadan halk kurtulamaz. Halkımızı kurtarın. Onlara Tanrı’yı verin. Eskimiş inanç formüllerini değil canlı Tanrı duygularını verin. – Johan Wilhelm Snelman

Beyaz Zambaklar Ülkesinde – Grigory Petrov

223

Korkunun çocukları olduğunuz için dini de devamlı korku, titreme, şikayet ve dilenme olarak algılıyorsunuz. Eğer siz ruhen de gerçekten Yaradan’ın çocukları olsaydınız, yere kapanmak yerine yukarılara uzanarak, büyüyerek, kendiniz birer hayat yaratırdınız.

Beyaz Zambaklar Ülkesinde – Grigory Petrov

200

Karanlık bir tünelde yüzerken nefessiz kaldığın dönüşü olmayan bir nokta gelir. Tek çaren, bilinmeyene doğru ileri yüzmek ve bir çıkış noktası olması için dua etmektir. – Yunan Dalgıçlar

Cehennem – Dan Brown

196

İnsanoğlunun öncelik sıralamasında ekmekle din sık sık yer değiştirir. Karnı açsa, onun için en kutsal mekan midesidir. Ancak dünyalığını kurtarınca öteki dünya aklına gelir.

Sultanı Öldürmek – Ahmet Ümit

173

Peygamberi dağa doğru koşarken görmüşler. Ey İsa aslandan kaplandan mı kaçıyorsun? diye sormuşlar. O, hayır, ben Peygamberim aslandan kaplandan korkmam demiş. Peki, o zaman neden kaçıyorsun? Ahmaklardan kaçıyorum demiş İsa, çünkü onlarla baş edemem!

Son Ada – Zülfü Livaneli

114

Bir din ne kadar basitse ve sadece kişinin yaratan ile diğer yaratılanlar arasındaki ilişkiyi düzenliyorsa o derecede barışçıldır. Bunun tersi olarak dinin kapsamlı ve hayatın her kademesine müdahil olması toplumsal ilişkilerde kaosu arttırmaktadır.

Japon Yapmış – Onur Ataoğlu

113

Yeryüzü sakinleri ikiye ayrılır. Beyni olup dini olmayanlar, dini olup beyni olmayanlar. – Ebu’l Ala el-Maarri

Arapların Gözünden Haçlı Seferleri – Amin Maalouf

83

İlkel zamanlarda ruh yaşam gücü anlamında kullanılıyordu. Evrensel yaşam gücü ebediydi ve birey bunun bir parçasıydı. Çok geçmeden yaşam gücü kavrayışı bireysel irade gücü kavrayışıyla karıştı. Fakat irade gücünden daha güçlü bir şey vardı o da kabile iradesiydi. İncil döneminde bu kabile iradesi daha aşkın bir varlığa tek tanrı inancına bağlandı. Artık bireysel iradesini ifade edenler isyancı sayılıyordu. Grup olmanın en iyi yanı grupların suçluluk duymamasıdır. Bunun ardından günah ve suçluluk fikri gelişti. Bireysel günahla birlikte ölüm kaygısı geri döndü. – Otto Rank

Nietzsche Öldü! Bir Hipopotam Olarak Yeniden Doğdu… – Daniel Klein & Thomas Cathcart

82

Sokrat’a göre ruh ölümsüzdür. Ruh ölümsüzse bu dünyaya gelmeden öncesiyle ilgili neden bir hatıramız yok? Yani dünya sonrası bilinç nasıl olacak? Dünyadaki bilinçlilik halini hatırlamayacak mıyız? Hatırlamayacaksak ölümsüzlüğün ne anlamı var? Devamlılık olmayacaksa şimdi veya o zamanı neden umursayayım?

Nietzsche Öldü! Bir Hipopotam Olarak Yeniden Doğdu… – Daniel Klein & Thomas Cathcart

77

Bu kadar çok absürt davranış kuralının ve bu kadar çok absürt dini inancın nasıl ortaya çıktığını bilmiyoruz, dünyanın dört bir yanında insanların zihnine nasıl böyle derinlemesine kazındıklarını da; ama şunu belirtmek gerekir ki, hayatın ilk yıllarında, beyin henüz tüm etkilere açıkken sürekli olarak telkin edilen bir inanç neredeyse içgüdü mahiyetine bürünür; içgüdünün özü ise akıldan bağımsız olarak takip edilmesidir. – Charles Darwin

İllallah – Metis Yayınları Ajandası 2010

76

Benim ateizmim, tıpkı Spinoza’nınki gibi, evren karşısında hakiki bir dindarlıktan ibaret ve sadece, kendi insanca çıkarlarına hizmet etsin diye insanlar tarafından kendi suretlerinde yaratılmış tanrıları reddediyor. – George Santayana

İllallah – Metis Yayınları Ajandası 2010

73

Garip değil mi? Herkesin kendi kendisinin hekimi veya avukatı olmasına izin vardır da, insan kendi kendisinin rahibi olmak isteyince feryadı basarlar ve yeryüzü tanrıları işe karışır. Yeryüzü tanrıları insanın yeryüzündeki esenliğini sık sık hayli sorumsuzca ihmal ettikleri halde, insanın ebedi esenliğiyle neden bu kadar yakından ilgilenirler acaba? – G. C. Lichtenberg

İllallah – Metis Yayınları Ajandası 2010

72

Hristiyanlık her şeyden önce teselli eder, ama teselliye ihtiyacı olmayan, doğuştan mutlu ruhlar da vardır. Dolayısıyla Hristiyanlık bu ruhları mutsuz etmekle işe başlar, aksi takdirde onlar üzerinde iktidar kuramayacağı aşikardır. – André Gide

İllallah – Metis Yayınları Ajandası 2010